ज्ञानेन्द्रलाई दलाई लामा बनाउन खोज्‍ने राजावादी पनि छन् – Nepal Press
नेपाल चिन्तन

ज्ञानेन्द्रलाई दलाई लामा बनाउन खोज्‍ने राजावादी पनि छन्

नेकपाको झगडाले राजसंस्था फर्किने आधार तयार पार्दैछ

पछिल्लो समय हिन्दू राजतन्त्रको पक्षमा जसरी जनता आफैं सडकमा आइरहेका छन्, यसमा धेरैले पूर्व राजाको संलग्नताको आकलन पनि गरिरहेका छन् । मलाई अचेल दिनहुँ देशभरिबाटै फोन आइरहेका छन् । अब राजतन्त्र फर्काउनुपर्छ, हामी सडकमा आइसक्यौं, तपाईंले पनि मुख खोल्नुपर्‍यो भनिरहेका छन् । म देशभरका प्रदर्शनहरूमा प्रत्यक्ष संलग्न छैन । तर पनि कतिपय ठाउँमा बोलाएको बेला पुगेको छु । हामी यो स्वस्फूर्त जनमतलाई नेतृत्व र एजेण्डामा हिंडाउनुपर्छ भन्ने छलफलमा चाहिं छौं ।

राजा फर्काउने भन्ने कुरा सोचे र भने जस्तो छैन । यो कसैले फर्काउँछौं भनेर वा राजा आफैंले राजतन्त्र ब्युँताउँछु भनेर हुँदैन । जनताले माग गरिसकेका छन्, यसको निचोडमा पुग्न त पर्छ । तर यही संविधान मानेर वा यही संविधानभित्रबाट त्यो परिवर्तन आउँछ भन्ने चाहिं मैले देखिरहेको छैन । त्यसका लागि मूल ठाउँमै पुग्नुपर्छ । त्यो मूल ठाउँ भनेको त २०४७ सालको संविधान नै हो, अर्थात् २०६३ अघि जानुपर्छ ।
राजा मन्त्रिपरिषद्को अध्यक्ष हुँदा म मन्त्री बन्नु अघि जे भनिरहेको थिएँ, अहिले पनि त्यही भनिरहेको छु ।

राजनीतिमा गल्ती जहाँ हुन्छ त्यहींबाट सुधार्नुपर्छ । यहाँ संवैधानिकताको प्रश्न आउँछ । संविधानसभाको चुनाव, विघटित संसद्को पुन:स्थापनाका साथसाथै त्यहाँबाट भएका क्रियाकलाप कुन संविधान बमोजिम भएको थियो त्यो हेर्नुपर्छ । यो त मैले भनिरहेको छु तर यहाँ विद्वान्–विद्वान् संविधानविद् हुनुहुन्छ उहाँहरू यसबारे बोल्नुहुन्न ।

अहिले सडकमा भइरहेको आन्दोलन कुनै राजनीतिक पार्टीको होइन । स्पष्ट नेतृत्व नभएका र कसैले बोकेका युवा पनि यसमा सहभागी छन् । अभियन्ता पनि छन् । अभियन्ताको आफ्नै स्वार्थ पनि हुनसक्छ, मञ्चमा बस्ने भाषण गर्ने आदित्यादि । साथै अन्य जनमानसको पनि सहभागिता छ आन्दोलनमा । यसमा धार्मिक र राजनीतिक जुलूस पनि छ ।

राजाले मलाई फर्काऊ भन्ने ?

एउटा के कुरामा प्रष्ट हुनुपर्छ भने, यी प्रदर्शनहरूमा पूर्व राजाको संलग्नता वा उक्साहट केही पनि छैन । मलाई त्यस्तो लाग्दैन र मैले बुझेसम्म उहाँ हेरिरहनुभएको छ । यहाँ अब्बल दर्जाका राजनीतिक व्यक्तिका गाली पनि सुनिरहेको छु । एकथरी राजावादीहरू राजाको इजार नै समातेर पनि हिंडिरहेका होलान्, थप नंग्याउनलाई । प्रयास त के हो भने राजालाई धकेलेर संवैधानिक ठाउँमा पुर्‍याउने हो । म त राजाको कुरै गर्दिनँ, संविधानको कुरा गर्छु । यो संविधान फेर्नुपर्छ, जहाँबाट गयो त्यहीं फर्किनुपर्छ ।

मेरो यो कुरा चाहिं देशको एक मात्र डाक्टर प्रधानमन्त्री (बाबुराम भट्टराई)ले बुझेछन् । उनले अहिलेको परिवर्तनका चार वटा खुट्टा– गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता, संघीयता, समावेशिता हो भनेका छन् । यीमध्ये एउटा झिक्यो भने यो व्यवस्था जान्छ भन्ने उनको कुरा ठीकै हो । मेरा लागि त यो उपलब्धि नै होइन । उनी विद्वान् छन्, उनले ठीकै कुरा बुझेछन् ।

अहिले सडकमा भइरहेको आन्दोलन कुनै राजनीतिक पार्टीको होइन । स्पष्ट नेतृत्व नभएका र कसैले बोकेका युवा पनि यसमा सहभागी छन् । अभियन्ता पनि छन् । अभियन्ताको आफ्नै स्वार्थ पनि हुनसक्छ, मञ्चमा बस्ने भाषण गर्ने आदित्यादि । साथै अन्य जनमानसको पनि सहभागिता छ आन्दोलनमा ।

मैले त के देख्छु भने, धर्मनिरपेक्षता ल्याएर यो देशमा धार्मिक राजनीति त उनीहरूले नै ल्याए । संघीयता देशलाई जोड्न ल्याउनुपर्ने थियो तर यसले देशलाई विभाजित गरेको छ । समावेशीका नाममा जातीयताको विषवृक्ष रोपिएको छ । राजालाई हटाएर देशलाई यति लघुताभासमा पुर्‍याउनुभयो कि, विद्यादेवी होउन् वा रामवरण यादव उहाँहरूको हुर्मत नै लिइयो । जनस्तरमा राष्ट्रपति पदको कुनै इज्जत छ ?

राजाले के भन्ने ? मलाई राजा बनाऊ भन्ने ? मलाई राजा बनाऊ भनेर राजा सडकमा जाँदैनन् । यिनै राजाले श्रीपेच र राजदण्ड जनताको नासो मैले बुझाएँ भन्ने राजा हुन् । यी गणतन्त्रवादीलाई भन्दा प्रजातन्त्र त राजालाई थाहा छ । उनले त यस्ता आन्दोलन कति हेरे कति इतिहासदेखि नै । कांग्रेस कम्युनिष्ट पनि उनकै जनता हुन् ।

संविधानको संरक्षकको हिसाबले द्वन्द्व व्यवस्थापन गर्न दलहरूले सकेनौ, म मिलाउँछु र शान्तिपूर्ण व्यवस्था हस्तान्तरण गर्छु भन्दा दुई वर्ष पनि दिएनन् । त्यसैले राजाले राजतन्त्र पुनर्वहालीको माग गर्दैनन् । यो माग भनेको जनताले गरेका हुन् र पुनर्वहाली पनि जनताले नै गर्छन् । यो कुरा चाहिं जनताले बुझे । हामी नकराइकन यो राजा आउँदैन भनेर उनीहरू सडकमा आउन थालेका हुन् ।

गणतन्त्र ल्याउन संघर्ष गर्नेहरूले नै फाल्छन्

राजा नभई नहुने रहेछ भन्ने बल्ल जनताले बुझ्दैछन् । एक हिसाबले यो १५-१६ वर्ष चाहिं खूब राम्रो भएको छ देशलाई । माथिदेखि तलसम्म छरपस्ट भयो यो व्यवस्था । हाम्रो लागि त खुशीकै कुरा हो, गणतन्त्र ल्याउन मान्छेले जति संघर्ष गरेका थिए, त्यस्तै संघर्ष अब गणतन्त्र फाल्नका लागि होला नि ! जनताले त्यो संकेत त देखाइसक्यो । जनताले संघर्ष गर्छ, त्यसपछि उनीहरूलाई नेतृत्व दिन कोही निस्कन्छ ।

कतिपयले पूर्व राजा, पूर्व युवराज पारसको फोटो देखाएर फेरि यिनीहरूलाई ल्याउन सडकमा आएका हौ ? पनि भनिरहेका छन् । हिजो पारसलाई गाली गर्नेहरू आज अहिलेका गणतन्त्रवादी नेताहरूलाई गाली गरिरहेका छन् । पारसले त म राजा हुन्न भनेरै आफ्नो निजी जीवनमा फर्किएका हुन् । तर आज बाबुराम भट्टराईको पोस्टमा गाली हेर्नुस् त । तिनै जनता होइनन् र हिजो राजालाई गाली गर्ने ? त्यसैले जनताले राजा फर्काउँछौं भनेर हिंडेपछि उनीहरू पछि फर्किंदैनन् ।

कतिपयले पूर्व राजा, पूर्व युवराज पारसको फोटो देखाएर फेरि यिनीहरूलाई ल्याउन सडकमा आएका हौ ? पनि भनिरहेका छन् । हिजो पारसलाई गाली गर्नेहरू आज अहिलेका गणतन्त्रवादी नेताहरूलाई गाली गरिरहेका छन् ।

म त हिन्दू राजसंस्था निकट भविष्यमै फर्किन्छ भन्ने देखिरहेको छु । को राजा बन्छ, ज्ञानेन्द्र कि हृदयेन्द्र भन्ने निर्णय जनताले गर्लान् । जनमत त सडकमा देखिन थाल्यो । त्यहाँ आउने सबै राजावादी होइनन् । राजावादी त कांग्रेस कम्युनिष्टमा पनि छन् । संवैधानिक राजतन्त्र मानेको भएर मान्छे उसको पछि लागेका थिए । कम्युनिष्टले पनि राजा मानेकै कारण राजावादीको भोट पाएका हुन् । तर धोखा भयो भन्ने बुझेपछि त्यहीं भित्रैबाट उनीहरूलाई भोट दिने जनता नै सडकमा आएका हुन् । केपी अ‍ोली र प्रचण्डको जिल्लामा त्यत्रा मान्छे कहाँबाट आए ? ती राजावादी कुनै संगठित त होइनन् । त्यसैले नेताहरूले बुझ्नुपर्छ, जनताले के खोजेका छन् भनेर ।

गणतन्त्रले गाउँस्तरदेखि नै यो व्यवस्थाप्रति जनतालाई प्रष्ट बनायो । हामी त अहिले सडकमा आउने बेलै भएको छैन, अहिले आएकाहरू त कांग्रेस र कम्युनिष्टका मतदाता हुन् । वास्तविक राजावादीहरू घरमा आरामसँग हेरेर बसिरहेका छन्, बाहिरको माहोल । सडकमा जब गणतन्त्रको विकल्पका रूपमा आन्दोलन चर्किन्छ, त्यसपछि उनीहरू पनि आउनुपर्छ ।

गणतन्त्रवादी नेताहरूलाई हामीले नगर्ने कुरा गरेछौं भन्ने लागेको छ । नेपाली जनता कहिलेसम्म गणतन्त्रवादी नेताहरूको बन्धनमा रहने अब बन्धनबाट मुक्त हुने वेला आएन ? अहिलेको निकास प्रजातन्त्र नै हो । हैन भने त हामी गणतन्त्रवादीको खल्तीमा पुग्यौं । खल्तीमा अड्किएर बस्ने कि बाहिर निस्कने ? खल्तीबाट बाहिर निस्कने बेला आएको छ ।

अब नेपालमा हिन्दू राष्ट्र र राजा स्थापित गर्नका लागि संघर्षको आवश्यकता भएको छ । राजतन्त्र फालेर गणतन्त्र ल्याउन जति संघर्ष भएको थियो अब राजतन्त्र फेरि ल्याउन संघर्ष गर्ने बेला भएको छ । अहिले देशलाई हेर्नुस् न, देश कहाँ पुग्यो । नेपालमा दुईतिहाइ बहुमत भएको प्रधानमन्त्रीको अवस्था कस्तो छ हेर्नुस् न ! राजनीतिक स्थायित्वको कुरै भएन यहाँ । नेपालको राजनैतिक स्थायित्वका लागि अन्तर्राष्ट्रिय जगतले पनि हेरिरहेको छ । अब यहाँ कुन दिन विस्फोट हुने हो त्यसको प्रतीक्षा मात्र हो ।

एकथरी मानिसको भनाइ छ यही संविधानभित्र राजालाई ल्याउनुपर्छ भन्ने । जनमत संग्रहबाट फर्काउन सकिन्छ भन्नेहरू पनि छन् । एक सेक्टर छ, हिन्दू राज्य भयो भने राजा आइहाल्छन् भन्ने । तर कता कता यसमा भारतीय स्वार्थ पो छ कि भन्ने मलाई लाग्छ । आखिर यहाँ गणतन्त्र ल्याइदिएको त भारतले हो । उनीहरूले हिजो धर्मनिरपेक्षताको लागि ‘रअ’ पठाएको हो । त्यसैले अहिलेको संविधानबाट जनमत संग्रहबाट राजा कसरी आउने ?

अहिलेको संविधानमा राजा अटाउलान् ? वास्तवमै अहिलेको संविधान त भारतीय एजेन्ट रअ ले ल्याएको होइन र ? अहिले ऊ आफैं भन्दैछ, यही संविधानमा राजालाई मिलाऊ भनेर । यो संविधानको त सालनालै काटेर फ्याल्नुपर्छ । नेपालको अहिलेको संवैधानिक प्रक्रियाबाट राजा ल्याउने कुरा विश्वसनीय छैन । हिन्दू राज्य मात्रै फर्काउने कुराले अहिलेको मागलाई सम्बोधन गर्दैन ।

राजाको देश दौडाहामा मधेशमा जनताको जुन लहर देखियो ती कसैले पैसा दिएर आएका होइनन् । राजाको जुलूसमा नजान धम्कीका बीच उनीहरू आएका थिए । मलाई डर चाहिं यो स्वस्फूर्त आन्दोलनको निरन्तरता हुन्छ कि हुन्न भन्ने छ । कतै विदेशी स्वार्थले घुमाइदिने हो कि ?

देश राख्ने हो भने राजसंस्था फर्काउनुपर्छ भन्नेमा विस्तारै जनमत बन्दैछ । कुनै राजनीतिक शक्ति र नेताविनै देशको झण्डा बोकेर यत्रो जनता सडकमा आइरहेका छन् । म चाहिं अब धेरै पर अहिलेको परिस्थिति जानुहुँदैन भन्छु । नेकपाभित्रको झगडाले पनि त्यो आधार बलियो बनाइरहेको छ । उनीहरूको अहिलेको विवाद सुल्झिए पनि यिनीहरू सुध्रिंदैनन् । यही ग्राउण्डबाट हिन्दू राजसंस्था फर्किन्छ ।

राजाको देश दौडाहामा मधेशमा जनताको जुन लहर देखियो ती कसैले पैसा दिएर आएका होइनन् । राजाको जुलूसमा नजान धम्कीका बीच उनीहरू आएका थिए । मलाई डर चाहिं यो स्वस्फूर्त आन्दोलनको निरन्तरता हुन्छ कि हुन्न भन्ने छ । कतै विदेशी स्वार्थले घुमाइदिने हो कि ? नेतृत्वविहीन आन्दोलन अघि बढ्दै जाँदा यसका चुनौती पनि देखिन्छन् ।

यो आन्दोलनलाई कहीं न कहीं नेतृत्व दिनुपर्छ । यहाँ राजावादी भन्नेहरूमै मेल छैन र राप्रपा जनताको आन्दोलन उठेपछि मिसिन पुगेको छ । यहाँ राजालाई दलाई लामा बनाउन पनि गइरहेका छन् मान्छे । राजाको इजार समात्नेहरू दलाई लामा बनाउन, यहाँबाट भगाइदिन पनि लागिरहेका छन् । कतिपय राजावादीहरू यहाँ अब राजा आइहाल्छन् भनेर मन्त्री बन्न दौरा–सुरुवाल सिलाएर पनि बसेका छन् । कसैले राजा आउ भनेका छन्, कसैले हिन्दू राज्य भनेका छन्, कसैले संघीयता खारेजी गर भनेका छन् । मागमा एकरूपता पनि भएन । त्यसैले यसलाई सही माग र नेतृत्वमा लैजानका लागि छलफल भइरहेको छ ।

सडकमा हजारौं मान्छे आएपछि यहाँका गणतन्त्रवादीहरूले दक्षिणपन्थी सल्बलाहट भन्दै आन्दोलनमा राजाको भूमिका देख्न थालेका छन् । कतिपयले आर्थिक स्रोतको प्रश्न पनि उठाएका छन् । अहिले राजाका लागि भइरहेको आन्दोलन स्वस्फूर्त हो । यसका लागि राजाको कुनै आर्थिक सहायता छैन । राजासँग त आर्थिक स्रोत पनि के छ र ! छोरीको घर त खोसे । फेरि पनि यो आन्दोलन बढ्दै जाँदा अर्कै रूप लिन सक्छ । यसको बेफाइदा भनेको नै सरकारलाई हो । जनता पार्टीका पेवा हैनन् । अब राजातिरै आउँछन् ।

(तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र नेतृत्वको सरकारका सञ्चारमन्त्री श्रीषशमशेर जबरासँग भएको कुराकानीमा आधारित)

 

प्रतिक्रिया

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

नेपाल अपडेट ट्रेन्डिङ